3 vị trí thường cần dùng gạch lát taluy để hạn chế sạt lở

Một mái đất dốc không thể tự đứng vững mãi

Đất dốc luôn chịu hai lực kéo xuống: trọng lượng bản thân và nước. Mưa chảy tràn cuốn hạt đất mặt đi, nước thấm vào làm đất nặng hơn và mất độ bám. Hiểu hai cơ chế này giúp bạn thấy rõ lớp gạch phủ ngoài mái làm được việc gì mà đất trần không làm được.

Khối block giữ đất bằng trọng lượng và liên kết

Gạch lát taluy là viên block bê tông đúc sẵn, đặt phủ lên mặt mái dốc. Mỗi viên có trọng lượng riêng và hình khối cài vào nhau, nên cả mảng gạch làm việc như một tấm giáp liền khối. Mưa rơi xuống mặt gạch trước, không đập trực tiếp vào đất. Nước chảy tràn bị chia nhỏ qua các khe, vận tốc giảm, đất ít bị cuốn đi. Tùy mẫu, viên gạch còn có lỗ rỗng để thoát nước hoặc để trồng cỏ, rễ cỏ ăn xuống đất và giữ thêm. Với chủ công trình, kết quả là mái dốc giữ được hình dạng qua nhiều mùa mưa, đỡ phải đắp bù đất và dọn đất trôi.

Nền đất TPHCM có những điểm yếu riêng

Nhiều khu vực ở TPHCM là đất phù sa, đất yếu, mực nước ngầm nông. Mưa kéo dài làm đất bão hòa nước, triều cường và dòng chảy ở kênh rạch lại tạo áp lực lên chân mái. Vì vậy, chống sạt lở ở đây không chỉ là che mặt đất cho khỏi xói. Nước còn phải thoát ra được mà không mang theo hạt đất. Lớp ốp lát bằng gạch block có khe hở đáp ứng đúng điều này. Lớp phủ kín hoàn toàn thì khác: nước tích phía sau dễ đẩy bung cả mảng.

Nếu mái của bạn có một trong các dấu hiệu sau, đừng chờ mùa mưa tiếp theo:

• Rãnh xói chạy dọc mặt mái sau mỗi trận mưa.
• Mép đỉnh dốc nứt hoặc tụt xuống.
• Chân mái bị khoét lõm do nước kênh hoặc nước triều.
• Đất trượt từng mảng nhỏ ra đường, sân hoặc lối đi.
• Cỏ mọc thưa, mặt đất trơ trụi và bạc màu.

  

Vị trí số 1: Bờ kênh, rạch và mương thoát nước

Bờ kênh rạch là nơi cần lớp bảo vệ nhất. Nước lên xuống mỗi ngày làm đất ướt khô luân phiên, sóng từ ghe xuồng và dòng chảy liên tục khoét vào chân mái. Chỉ cần chân mái mất đất, phần phía trên sẽ trượt theo. Nhiều nhà ven kênh ở các quận huyện ngoại thành đã mất cả dải sân vườn chỉ sau vài mùa nước.

Chân mái là điểm yếu phải bảo vệ đầu tiên

Chân mái chịu lực tác động mạnh nhất vì tiếp xúc trực tiếp với dòng chảy và sóng. Gạch lát taluy ở vị trí này nên chọn viên dày, nặng, bề mặt đặc và hút nước thấp. Viên nặng ít bị sóng xô lệch, viên đặc ít bị nước ngấm làm yếu dần. Ốp lát kín từ chân mái lên đến lưng mái, không bỏ khoảng trống, vì nước sẽ tìm đúng khoảng trống đó để khoét. Kết quả bạn nhận được là bờ ổn định, không bị lấn dần vào đất nhà.

Chọn viên gạch theo vùng nước lên xuống

Một mái ven kênh thường có hai vùng khác nhau. Vùng thấp ngập theo triều, vùng cao chỉ chịu mưa và nắng. Vùng thấp cần gạch đặc, ít thấm, chịu được ướt khô liên tục. Vùng cao có thể ưu tiên mẫu có lỗ để thoát nước, hoặc mẫu trồng cỏ nếu muốn mái xanh hơn. Dùng cả hai loại cho một mái là cách phổ biến để cân bằng độ bền và cảnh quan. Muốn chống sạt lở lâu dài cho bờ kênh, bạn nên xác định rõ mực nước cao nhất và thấp nhất trong năm trước khi chọn mẫu.

Vị trí số 2: Mái dốc nền đường, đường dẫn và chân cầu

Nền đường đắp cao luôn có mái dốc hai bên, và đó là điểm dễ hỏng nhất của cả tuyến. Đất đắp mới chưa lèn chặt hoàn toàn, nước từ mặt đường đổ xuống mép dốc, xe chạy bên trên tạo rung chấn liên tục. Ba yếu tố này cộng lại khiến mép đường sụt từng đoạn nhỏ, rồi lan rộng. Những chỗ đường dẫn lên cầu, nút giao và đường nội bộ khu dân cư đều gặp tình trạng này.

Ốp lát mái dốc bằng gạch block giải quyết ngay từ gốc: nước chảy từ mặt đường xuống được dẫn qua lớp gạch thay vì cắt rãnh vào đất. Các viên cài liên kết nên rung chấn khó làm bong từng mảng. Gạch lát taluy còn giúp mái dốc nhìn gọn, đồng đều, dễ quản lý và kiểm tra bằng mắt. Với đơn vị quản lý hạ tầng hay chủ đầu tư khu dân cư, hiệu quả chống sạt lở thể hiện ở chỗ mép đường không sụt, công bảo trì giảm, người đi đường an tâm hơn vào mùa mưa.

Một lưu ý cho đoạn chân cầu: đất đắp sau mố cầu thường chịu tác động nước mạnh hơn nền đường thông thường. Khu vực này nên được kỹ sư khảo sát trước khi chọn quy cách gạch, thay vì tự quyết theo kinh nghiệm chung.

Vị trí số 3: Sườn đất chênh cốt nền quanh công trình

Mỗi khi nền đất được đắp cao hơn đất xung quanh, sẽ có một mái dốc mới xuất hiện. Nhà xưởng, bãi chứa hàng, khu dân cư, hồ cảnh quan đều có kiểu mái này. Nó nhỏ hơn bờ kênh, nhưng cũng sạt chỉ sau vài lần mưa nếu để trần.

Ao hồ, hồ điều tiết và khu đất trũng

Ao hồ có mực nước thay đổi theo mùa, mái bờ vì thế ướt khô liên tục. Sóng nhỏ do gió cũng bào mòn đều đặn phần đất sát mặt nước. Gạch lát taluy phủ quanh bờ giúp mặt đất không bị khoét, đường viền hồ giữ được dáng thẳng và gọn. Ở khu dân cư hoặc khu nghỉ dưỡng, đây còn là yếu tố thẩm mỹ: bờ hồ ốp gạch trông chỉn chu hơn nhiều so với mái đất lở lổ chổ. Cách làm này cũng hạn chế đất trôi làm đục nước và bồi lấp lòng hồ.

Nhà xưởng, bãi chứa và khu có bậc cốt nền

Ở nhà xưởng, bãi container và kho bãi, chênh cốt nền thường đi kèm xe tải, xe nâng chạy sát mép. Tải trọng gần mái dốc làm đất dễ nứt đỉnh và trượt. Gạch lát taluy ở các vị trí này nên có độ dày đủ và cường độ phù hợp, vì viên gạch phải chịu cả áp lực đất từ phía sau lẫn tải động từ phía trên. Mái được ốp gọn còn giúp tận dụng sát diện tích đất, không phải chừa quá nhiều khoảng lùi cho góc dốc tự nhiên. Chủ kho bãi nhờ vậy vừa an toàn hơn vừa dùng đất hiệu quả hơn.

Năm điều cần xác nhận trước khi đặt gạch

Ba vị trí trên có điều kiện làm việc khác nhau, nên cách chọn gạch cũng khác. Trước khi chốt số lượng, bạn nên làm rõ với nhà cung cấp những điểm sau:

• Độ dày và trọng lượng viên: chọn theo vị trí lát, vùng chịu nước và tải trọng phía trên mái.
• Độ đặc và độ hút nước: viên đặc, hút nước thấp bền hơn ở vùng ngập triều và mưa liên tục.
• Hình dạng liên kết: kiểm tra các viên cài vào nhau có khít, không hở rộng giữa các cạnh.
• Quy cách đồng đều: đo vài viên ngẫu nhiên từ nhiều pallet, sai lệch chỉ nên ở mức nhỏ.
• Hồ sơ thử nghiệm và cùng lô: yêu cầu kết quả thử cường độ nén, độ hút nước và cam kết giao cùng lô cho cả công trình.

Với mái cao, đất yếu hoặc nằm sát công trình quan trọng, việc chống sạt lở nên có kỹ sư tính toán góc dốc và biện pháp gia cố trước khi chọn gạch. Viên gạch chỉ là một phần của hệ thống bảo vệ mái. Chọn đúng viên cho một thiết kế sai vẫn không giữ được mái dốc.

Kiểm tra mái định kỳ để lớp gạch phát huy hết tác dụng

Mái ốp xong không có nghĩa là xong việc. Sau mỗi mùa mưa, bạn nên đi dọc mái và quan sát vài điểm. Gạch lát taluy làm việc bền hơn khi chủ công trình phát hiện sớm những thay đổi nhỏ, trước khi chúng thành hư hỏng lớn.

Điểm đầu tiên là các khe giữa viên gạch. Khe bị bít bởi rác hoặc bùn sẽ cản thoát nước, nước tích phía sau dễ đẩy lệch viên. Điểm thứ hai là chân mái, nơi nước kênh và triều cường tác động nhiều nhất. Nếu thấy đất bị khoét lõm sát chân, cần bù lại ngay. Điểm thứ ba là mép đỉnh dốc, vì nước từ mặt đường hoặc sân đổ xuống thường dồn về đây.

Với mẫu có lỗ trồng cỏ, hãy cắt tỉa cỏ vừa phải để rễ bám chắc mà không che kín khe thoát nước. Việc kiểm tra chỉ mất khoảng nửa giờ mỗi mùa, nhưng giúp lớp ốp lát giữ nguyên hiệu quả chống sạt lở trong nhiều năm. Công trình ven kênh rạch ở TPHCM nhờ vậy giảm đáng kể việc sửa chữa đột xuất, chủ nhà cũng yên tâm hơn mỗi khi mưa lớn kéo dài.

Gửi hiện trạng mái dốc cho MQB trước khi chọn gạch

Chúng tôi là Minh Quân MQB, đơn vị cung cấp vật liệu xây dựng cho khách hàng tại TPHCM. Nếu bạn đang cân nhắc gạch lát taluy cho một mái dốc cụ thể, hãy chuẩn bị vài thông tin cơ bản rồi gửi cho đội ngũ MQB:

• Vị trí mái: ven kênh rạch, nền đường, quanh ao hồ hay quanh nhà xưởng.
• Chiều cao và chiều dài ước lượng của mái dốc.
• Mái có ngập nước theo triều hay không.
• Vài tấm ảnh chụp hiện trạng, nhất là đoạn đang xói hoặc tụt.

Dựa trên những thông tin này, chúng tôi tư vấn quy cách gạch, độ dày và số lượng phù hợp với từng vị trí. Ảnh chụp càng rõ thì hướng tư vấn càng sát thực tế. Đừng đợi đến khi mái đã sạt mới xử lý, vì sửa một mái đã lở luôn tốn công hơn nhiều so với bảo vệ nó từ sớm. Hãy gọi hoặc gửi ảnh cho MQB ngay hôm nay để nhận tư vấn cụ thể cho công trình của bạn.

Thông tin liên hệ: 

Hotline: 0906 39 18 63 – 0908 663 963 – 0915 296 896

Điện thoại: 028 6278 9955

Website: www.vlxdminhquan.com | www.betongmqb.com

Email: minhquanmqb2015@gmail.com