CHI TIẾT HỐ GA THU NƯỚC MƯA: CẤU TẠO & LƯU Ý KHI DUYỆT SHOPDRAWING

Ở miền Nam, chỉ một trận mưa lớn kết hợp triều cường là đủ để lộ ra “điểm yếu” của hệ thống thu nước mặt đường. Vì vậy, chi tiết hố ga thu nước mưa không còn là phần phụ trong hồ sơ, mà là hạng mục quyết định năng lực thoát nước, an toàn khai thác và tốc độ nghiệm thu.

Nếu bạn là kỹ sư, giám sát hoặc nhà thầu tại TP.HCM, Long Thành (Đồng Nai), Bình Dương, Long An, Vũng Tàu, Tây Ninh… bài này sẽ giúp bạn duyệt shopdrawing nhanh hơn và hạn chế lỗi thi công phát sinh.

Chi tiết hố ga thu nước mưa gồm những hạng mục nào cần thể hiện rõ?

Khi rà shopdrawing, điều quan trọng không phải “vẽ đẹp”, mà là vẽ đủ. Một bộ chi tiết hố ga thu nước mưa đạt yêu cầu thường phải thể hiện rõ các phần sau:

1. Thân hố/đốt hố (hố ga thu nước)

• Kích thước phủ bì, kích thước thông thủy, chiều cao từng đốt.
• Vị trí lỗ chờ đấu nối ống (cao độ tim ống, hướng dòng).

1. Miệng thu (ga thu nước mưa) và cổ hố

• Dạng thu: thu mặt đường qua song chắn rác hay thu qua họng bên (tùy thiết kế).
• Cao độ miệng thu so với mặt hoàn thiện (FFL) và độ dốc gom nước.

1. Tấm đan/nắp (nắp hố ga bê tông / tấm đan bê tông hố ga)

• Bề dày, bố trí thép, gờ kê, chiều dài gối tựa, chi tiết nhấc nắp.
• Vị trí nắp ở khu vực xe chạy hay vỉa hè để chọn tải phù hợp.

1. Đáy hố – bệ đặt – hố lắng cát (nếu có)

• Lớp bê tông lót, độ dày, phương án tạo dốc đáy về phía cửa ra.
• Thể hiện không gian lắng cặn để giảm nghẹt.

1. Mạch nối – chống thấm – hoàn trả mặt đường

• Chi tiết chèn mạch (vữa/keo), xử lý cổ ống, chống thấm quanh lỗ chờ.
• Cấu tạo hoàn trả: lớp móng, lớp mặt, đảm bảo không lún sụt.

Bối cảnh miền Nam: vì sao phải “siết” chi tiết hố ga thu nước mưa ngay từ shopdrawing?

Trong các khu đô thị mới và KCN tại Bình Dương, Đồng Nai (Long Thành), Long An…, lưu lượng nước mưa đổ về nhanh do bê tông hóa bề mặt. Ở TP.HCM và Vũng Tàu còn có yếu tố triều, nước dâng làm giảm khả năng thoát tại cửa xả.

Thực tế công trường cho thấy: sai sót thường không nằm ở ống cống, mà nằm ở hố ga thu nước mưa và miệng thu—nơi rác, bùn và độ dốc mặt đường “gặp nhau”.

Vì vậy, khi duyệt chi tiết hố ga thu nước mưa, bạn nên ưu tiên 3 vấn đề cốt lõi:

• Thu được nước: miệng thu đặt đúng vị trí tụ thủy, không bị “treo” cao độ.
• Thoát được nước: cao độ tim ống, hướng dòng, bán kính chuyển hướng hợp lý.
• Không nghẹt nhanh: có không gian lắng cát, song chắn rác phù hợp và dễ vệ sinh.

Checklist duyệt shopdrawing cho hố ga thu nước mưa

Để duyệt nhanh và tránh thiếu sót, bạn có thể dùng checklist sau. Đây là phần thường giúp giảm tranh cãi giữa đội thi công và giám sát khi nghiệm thu.

Checklist 12 điểm bắt buộc:

• Cao độ mặt hoàn thiện (FFL) và cao độ miệng thu được ghi rõ.
• Thể hiện độ dốc mặt đường hướng về vị trí miệng thu (điểm tụ thủy).
• Xác định loại miệng thu: song chắn rác/miệng thu khe/họng thu bên.
• Vị trí và cao độ lỗ chờ ống vào/ra: có ghi đường kính và hướng tuyến.
• Có chi tiết đáy hố: dốc đáy về cửa ra, có/không có hố lắng.
• Cấu tạo kê đỡ nắp/tấm đan: bề rộng gối tựa, chống xô lệch.
• Thông tin nắp/tấm đan: mác bê tông, bố trí thép, kích thước cơ bản.
• Mạch nối giữa các đốt và cổ ống: thể hiện vật liệu chèn mạch/chống thấm.
• Hoàn trả mặt đường: lớp móng, lớp mặt, phạm vi đào đắp và đầm chặt.
• Biện pháp chống lún quanh hố: xử lý nền yếu nếu có (tối thiểu ghi chú).
• Ghi chú yêu cầu vệ sinh: hướng mở nắp, khoảng thao tác bảo trì.
• Bản vẽ mặt bằng thể hiện vị trí ga thu nước mưa theo tuyến, không “mơ hồ”.

Trong checklist này, bạn sẽ thấy trọng tâm vẫn quay về chi tiết hố ga thu nước mưa: đủ cao độ, đủ cấu tạo và đủ ghi chú thi công.

Bảng thông số tham khảo: kích thước hố ga thu nước và thông số cơ bản

Tùy tuyến (đường nội bộ, đường khu dân cư, đường trục KCN), kích thước có thể khác nhau. Bảng dưới đây là dải tham khảo thường gặp để bạn đối chiếu nhanh khi xem hồ sơ và đặt hàng hố ga đúc sẵn.

Bảng 1 – Thông số tham khảo

Hạng mục	Dải tham khảo phổ biến	Ghi chú kiểm soát khi duyệt
Kích thước thông thủy hố ga thu nước	600×600 / 800×800 / 1000×1000 (mm)	Chọn theo lưu lượng và yêu cầu bảo trì
Chiều sâu hố (từ mặt hoàn thiện đến đáy)	1.0 – 2.5 (m)	Tuyến sâu hơn cần bậc thang/giải pháp thao tác
Đường kính ống đấu nối	D200 – D600	Phải khớp hồ sơ tuyến cống và cao độ tim ống
Bê tông lót đáy	100 – 150 (mm)	Hạn chế lún và tạo mặt làm việc
Hố lắng (nếu thiết kế yêu cầu)	150 – 300 (mm)	Giảm nghẹt do cát/bùn, hữu ích mùa mưa
Nắp/tấm đan	theo vị trí tải trọng	Khu xe chạy cần cấu hình chịu tải tốt hơn

Khi bạn kiểm soát bảng thông số, hãy đối chiếu lại bằng chi tiết hố ga thu nước mưa trên shopdrawing để tránh trường hợp “kích thước ổn” nhưng cao độ ống và cấu tạo đáy lại sai.

Nắp hố ga bê tông và tấm đan bê tông hố ga: chọn đúng cấu hình để không sụt lún

Một lỗi rất hay gặp tại dự án miền Nam là dùng “một kiểu nắp cho tất cả”. Kết quả: khu vực xe tải đi qua dễ nứt, lún; còn khu vực vỉa hè lại dư tải, tăng chi phí không cần thiết.

Với hệ hố ga thu nước mưa, bạn thường gặp 2 cấu hình chính:

• Song chắn rác (thu nước trực tiếp): tăng khả năng thu, nhưng phải kiểm soát khe hở và chống kẹt rác.
• Nắp kín/tấm đan có lỗ thu: phù hợp nơi nhiều rác, cần kiểm soát mùi/độ an toàn.

Bảng 2 – So sánh nhanh cấu hình miệng thu

Tiêu chí	Song chắn rác (ga thu nước mưa)	Nắp/tấm đan có lỗ thu
Khả năng thu nước	Rất tốt tại điểm tụ thủy	Tốt nếu bố trí lỗ thu hợp lý
Rủi ro nghẹt do rác	Cao hơn nếu thiếu bảo trì	Thấp hơn, dễ kiểm soát
An toàn giao thông	Cần kiểm soát khe hở	Ổn định hơn, ít “kẹt bánh”
Bảo trì	Cần vệ sinh định kỳ	Vệ sinh ít hơn nhưng vẫn cần nạo vét
Khuyến nghị dùng	Đô thị mưa lớn, cần thu nhanh	Khu nhiều lá cây/rác, ưu tiên an toàn

Trong shopdrawing, phần nắp hố ga bê tông và tấm đan bê tông hố ga phải thể hiện rõ gối tựa, cấu tạo nhấc nắp, và ghi chú vị trí lắp đặt (xe chạy/vỉa hè). Đây là chi tiết ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ khai thác.

Đấu nối ống, chống thấm và cao độ: 3 điểm “hay sai” trên công trường

Dù bản vẽ đúng, thi công vẫn có thể lỗi nếu không “khóa” 3 điểm sau trong chi tiết hố ga thu nước mưa:

1) Cao độ tim ống và hướng dòng

• Cao độ tim ống vào/ra phải ghi rõ để tránh đấu nối “chế” tại hiện trường.
• Hướng dòng cần thể hiện để tránh trường hợp 2 tuyến vào cắt nhau gây xoáy bùn.

2) Vùng cổ ống (lỗ chờ) và chống thấm

• Lỗ chờ nên có cấu tạo chống thấm quanh cổ ống.
• Mạch nối giữa ống và thân hố cần chèn kín, tránh rò rỉ làm xói nền.

3) Đáy hố và hố lắng

• Đáy phải có dốc về cửa ra để hạn chế bùn đọng.
• Nếu tuyến hay có cát/bùn (đường công trường, KCN), nên ưu tiên hố lắng.

Một chi tiết hố ga thu nước mưa tốt là chi tiết “giảm quyền sáng tạo” của công trường: ít khoảng trống để làm ẩu, và dễ nghiệm thu theo tiêu chí đo đếm.

Lỗi thường gặp khi duyệt và thi công hố ga thu nước mưa

Dưới đây là các lỗi khiến dự án bị chậm nghiệm thu, đặc biệt ở các tuyến đô thị và đường nội bộ KCN:

• Miệng thu không nằm đúng điểm tụ thủy: nước chảy qua nhưng không vào ga.
  → Khắc phục: rà độ dốc mặt đường và vị trí ga thu nước mưa trên mặt bằng.
• Lệch cao độ giữa các đốt: gây “bậc” trong hố, dễ đọng bùn.
  → Khắc phục: kiểm soát lớp kê đệm, tim trục và mạch nối.
• Đấu nối ống sai cao độ: làm giảm độ dốc tuyến, thoát chậm.
  → Khắc phục: chốt cao độ tim ống trong shopdrawing, đo trước khi lắp.
• Nắp/tấm đan chọn sai vị trí tải: khu xe chạy bị nứt, lún.
  → Khắc phục: phân vùng tải, ghi chú rõ trong bản vẽ và BOQ.
• Không có hố lắng (trong tuyến nhiều bùn cát): nhanh nghẹt ngay mùa mưa đầu tiên.
  → Khắc phục: bổ sung cấu tạo hố lắng theo hồ sơ thiết kế/đề xuất kỹ thuật.

Các lỗi này đều quay lại một điểm: thiếu hoặc “mơ hồ” ở chi tiết hố ga thu nước mưa khiến thi công không có chuẩn để bám.

Bê Tông MQB (10+ năm): hỗ trợ giải pháp hố ga thu nước theo thực tế công trình miền Nam

Với các dự án tại TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Vũng Tàu, Tây Ninh…, điều nhà thầu cần không chỉ là sản phẩm, mà là khả năng đồng hành kỹ thuật để đi nhanh mà vẫn đúng.

Bê Tông MQB tập trung vào nhóm cấu kiện thoát nước và hạ tầng, hỗ trợ:

• Tư vấn cấu hình phù hợp tuyến: hố ga thu nước mưa, hố ga thu nước, miệng thu, tấm đan.
• Kiểm tra bản vẽ/đề xuất điểm cần “khóa” trong chi tiết hố ga thu nước mưa để hạn chế lỗi lắp đặt.
• Quy trình kiểm soát chất lượng cấu kiện, đồng bộ kích thước theo hồ sơ thiết kế.
• Chủ động kế hoạch giao hàng theo tiến độ công trường (giảm rủi ro “đứt nhịp” thi công).

Cam kết cốt lõi của MQB là giúp đối tác giảm phát sinh tại hiện trường: đúng cấu hình, đúng thông số, đúng nhịp giao.

Kết luận

Một hệ thống thoát nước vận hành tốt thường được quyết định từ khâu “nhỏ” nhất: bản vẽ chi tiết và cách bạn duyệt shopdrawing. Khi bạn kiểm soát tốt chi tiết hố ga thu nước mưa, bạn sẽ giảm được các rủi ro lớn: thu không vào, thoát không kịp, nghẹt nhanh và lún nứt tại vị trí nắp.

Nếu bạn đang chuẩn bị triển khai tuyến thoát nước mưa tại TP.HCM hoặc các tỉnh miền Nam, hãy gửi hồ sơ để đội kỹ thuật MQB hỗ trợ rà nhanh cấu hình, kích thước và checklist thi công.

Bài viết tham khảo

1. 5 Xu Hướng Bể Phốt Miền Nam 2026 Chủ Đầu Tư Cần Biết
2. 6 Hạng Mục Hồ Sơ Bàn Giao Bể Phốt Bắt Buộc Có
3. 9 Câu Hỏi Sàng Lọc Nhanh Khi Tư Vấn Chọn Bể Phốt

Thông Tin Liên Hệ

HOTLINE: 0906 39 18 63 – 0906 86 26 96 – 0915 296 896 (Zalo)
Máy bàn: 02862 789 955
Website: betongmqb.com | vlxdminhquan.com | khuonbetong.com
Email: minhquanmqb2023@gmail.com

FAQ

1) Khi nào cần rà thật kỹ chi tiết hố ga thu nước mưa trước khi thi công?
Bạn nên rà kỹ chi tiết hố ga thu nước mưa ngay khi nhận shopdrawing, đặc biệt các phần cao độ tim ống, miệng thu và cấu tạo đáy. Làm đúng từ đầu giúp tránh tháo lắp lại và trễ nghiệm thu.

2) Vì sao nhiều tuyến vẫn ngập dù đã bố trí hố ga thu nước mưa dày?
Nguyên nhân thường nằm ở chi tiết hố ga thu nước mưa không “ăn” điểm tụ thủy hoặc miệng thu bị treo cao độ. Thêm nữa, rác/bùn làm nghẹt nếu thiếu hố lắng và thiếu bảo trì định kỳ.

3) Nắp hố ga bê tông nên chọn theo tiêu chí nào để không bị nứt lún?
Hãy chọn theo vị trí lắp đặt (xe chạy hay vỉa hè), cấu tạo gối tựa và đồng bộ với chi tiết hố ga thu nước mưa trong bản vẽ. Tránh dùng một loại nắp cho mọi vị trí vì tải khai thác khác nhau.

4) Có nên dùng hố ga đúc sẵn cho hệ thống thu nước mưa ở KCN không?
Có thể, nếu hồ sơ thiết kế cho phép và chi tiết hố ga thu nước mưa thể hiện đầy đủ cao độ, chống thấm cổ ống, cấu tạo đáy/hố lắng. Hố ga đúc sẵn thường giúp rút ngắn thời gian lắp đặt và đồng bộ chất lượng.

5) Dấu hiệu nào cho thấy cần nạo vét hố thu nước mưa trước mùa mưa?
Khi nước rút chậm, có bùn lắng dày hoặc rác bít miệng thu, bạn cần kiểm tra ngay theo chi tiết hố ga thu nước mưa để xác định vị trí dễ đọng bùn và lên kế hoạch vệ sinh sớm.