THI CÔNG HỐ GA ĐÚC SẴN: 9 BƯỚC ĐÚNG CAO ĐỘ TẠI CÔNG TRÌNH MIỀN NAM

Ở công trình hạ tầng, “đúng cao độ” không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là yếu tố quyết định tiến độ và chi phí. Thực tế tại TP.HCM, Long Thành (Đồng Nai), Bình Dương, Long An, Vũng Tàu… rất nhiều tuyến thoát nước bị phát sinh vì lỗi đặt đốt không phẳng, sai cao độ miệng ga, hoặc đấu nối ống lệch tim. Vì vậy, thi công hố ga đúc sẵn cần một quy trình chuẩn, có checklist rõ ràng để đội thi công làm đúng ngay từ lần đầu.

Bài viết này tổng hợp 9 bước thi công hố ga đúc sẵn theo thực tế hiện trường, tập trung vào: định vị – đào hố – bê tông lót – đặt đốt – đấu nối ống – chống thấm – lắp tấm đan/nắp – hoàn trả – nghiệm thu. Nội dung phù hợp cho cả hố ga thu nước mưa và hố ga thu nước (thu nước mặt đường).

Vì sao thi công hố ga đúc sẵn hay “trượt” cao độ và gây phát sinh?

Trên giấy, hố ga là cấu kiện đơn giản. Nhưng ngoài công trường, có 4 nguyên nhân khiến thi công hố ga đúc sẵn dễ bị sai:

• Sai số đào và nền đáy không phẳng: đặt đốt lên nền yếu sẽ lún, lệch.
• Không khóa cao độ FFL và tim ống trước khi đặt: đến lúc đấu nối mới “chế”.
• Chống thấm cổ ống/mạch nối làm qua loa: rò rỉ xói nền gây lún sụt quanh ga.
• Hoàn trả mặt đường không đúng lớp/độ chặt: nứt lún quanh nắp, gây mất an toàn.

Với các tuyến đô thị và KCN miền Nam, xe tải nặng và mưa lớn làm “lộ lỗi” rất nhanh. Do đó, quy trình thi công hố ga đúc sẵn phải ưu tiên kiểm soát nền đáy, cao độ và chống thấm.

9 bước thi công hố ga đúc sẵn đúng cao độ

Bước 1: Rà hồ sơ – chốt tim tuyến – chốt cao độ FFL/đáy ga

Trước khi đào, phải thống nhất:

• Tim tuyến cống và vị trí hố ga thu nước theo mặt bằng.
• Cao độ mặt hoàn thiện (FFL), cao độ đáy ga, cao độ tim ống vào/ra.

Ở bước này, đội giám sát cần yêu cầu thể hiện rõ thông số để tránh “đào xong mới tính”.

Bước 2: Định vị ngoài hiện trường và xác định điểm tụ thủy (đặc biệt hố ga thu nước mưa)

Với hố ga thu nước mưa, vị trí miệng thu phải bám điểm tụ thủy của độ dốc mặt đường. Nhiều tuyến đặt đúng “khoảng cách” nhưng sai điểm tụ khiến nước không vào ga.

Bước 3: Đào hố theo kích thước thi công + không gian thao tác

Hố đào phải lớn hơn kích thước phủ bì của cấu kiện để đủ thao tác chèn mạch và đấu nối. Tránh đào sát gây khó chống thấm cổ ống, dễ làm ẩu.

Bước 4: Xử lý nền đáy và đổ bê tông lót

Đây là bước quyết định cao độ “bền” hay “trượt”.

• Đầm chặt nền đáy, xử lý nếu gặp bùn yếu.
• Đổ bê tông lót (thường 100–150mm tùy thiết kế/biện pháp) tạo mặt phẳng đặt đốt.

Nếu bỏ qua, sau 1–2 tuần xe tải rung hoặc mưa lớn, cao độ miệng ga sẽ thay đổi.

Bước 5: Cẩu đặt đốt hố ga – căn chỉnh phẳng và đúng tim

Khi thi công hố ga đúc sẵn, đặt đốt phải đảm bảo:

• Đúng tim tuyến, đúng hướng cửa ống.
• Mặt kê phẳng, không “bập bênh”.
• Kiểm tra cao độ đỉnh đốt so với FFL để tránh thiếu/ dư cổ nâng.

Tại hiện trường, nên dùng thước nivo hoặc máy thủy bình kiểm tra ngay sau khi đặt.

Bước 6: Chèn mạch nối giữa các đốt và xử lý chống thấm

Mạch nối là nơi dễ rò rỉ nhất. Yêu cầu tối thiểu:

• Vệ sinh bề mặt tiếp xúc trước khi chèn.
• Chèn mạch đồng đều, không để rỗng.
• Với tuyến chịu nước nhiều, ưu tiên giải pháp chống thấm quanh mạch theo biện pháp thi công.

Nếu mạch rò, nước ngầm/ nước mưa sẽ xói nền bên ngoài gây lún sụt quanh ga.

Bước 7: Đấu nối ống vào/ra – khóa cao độ tim ống – xử lý cổ ống

Đây là bước “hay chế” nhất nếu không chốt từ đầu:

• Đấu nối đúng đường kính, đúng hướng dòng.
• Đảm bảo tim ống vào/ra theo cao độ thiết kế để giữ độ dốc tuyến.
• Xử lý cổ ống kín khít, tránh thấm/rò.

Với hố ga thu nước mưa, nên kiểm soát hướng dòng để hạn chế xoáy bùn gây nghẹt.

[Hình 3]

• Tên file: -03.jpg
• ALT: thi công hố ga đúc sẵn bước đấu nối ống và chống thấm cổ ống

Bước 8: Lắp tấm đan bê tông hố ga / nắp hố ga bê tông và chỉnh cao độ miệng ga

Tùy thiết kế, bạn sẽ lắp:

• Tấm đan bê tông hố ga (dạng tấm đan/đan nắp)
• Hoặc nắp hố ga bê tông (kết hợp khung, gối tựa)

Điểm cần khóa:

• Gối tựa đủ rộng, đặt phẳng, không xô lệch.
• Cao độ miệng ga đúng FFL, tránh “cao hơn mặt đường” (gây xóc) hoặc “thấp hơn” (đọng nước quanh nắp).

Bước 9: Lấp đất – đầm chặt theo lớp – hoàn trả mặt đường – nghiệm thu

Hoàn trả kém là nguyên nhân nứt lún phổ biến nhất sau khi nghiệm thu.

• Lấp đất theo lớp, đầm chặt đúng quy định/biện pháp.
• Hoàn trả móng và mặt đường theo cấu trúc thiết kế.
• Nghiệm thu: tim tuyến, cao độ miệng ga, cao độ tim ống, độ kín mạch.

Bước này kết thúc quy trình thi công hố ga đúc sẵn và quyết định khả năng vận hành ổn định.

Checklist nghiệm thu nhanh tại hiện trường

Bạn có thể in checklist này cho giám sát/đội thi công dùng ngay:

• Vị trí hố ga đúc sẵn đúng tim, đúng khoảng cách theo hồ sơ.
• Cao độ miệng ga đúng FFL (không treo/không âm).
• Cao độ tim ống vào/ra đúng thiết kế, giữ độ dốc tuyến.
• Mạch nối đốt kín, không rỗng, không thấm.
• Cổ ống xử lý kín, không rò.
• Tấm đan bê tông hố ga/nắp hố ga bê tông đặt phẳng, gối tựa đủ, không kênh.
• Hoàn trả đúng lớp, đạt độ chặt, không lún sau thử tải/quan sát.

Trong thực tế, checklist này giúp kiểm soát rủi ro lớn nhất của thi công hố ga đúc sẵn: sai cao độ và lún nứt quanh ga.

Bảng lỗi – hậu quả – cách xử lý

Bảng 1 – Tổng hợp lỗi thường gặp khi thi công hố ga đúc sẵn

Lỗi hiện trường	Hậu quả	Cách xử lý/Phòng ngừa
Nền đáy yếu, không bê tông lót phẳng	Lún lệch, trượt cao độ	Xử lý nền + bê tông lót đủ dày, kiểm tra phẳng
Đặt đốt lệch tim/không phẳng	Kênh nắp, khó đấu nối ống	Căn chỉnh ngay khi đặt, đo lại tim và cao độ
Chèn mạch nối qua loa	Rò nước, xói nền, lún sụt	Vệ sinh bề mặt + chèn kín + chống thấm theo biện pháp
Tim ống sai cao độ	Thoát chậm, đọng bùn, nghẹt	Chốt cao độ tim ống trước, không “chế” sau
Hoàn trả mặt đường kém độ chặt	Nứt lún quanh nắp	Lấp theo lớp, đầm chặt, hoàn trả đúng cấu trúc

Thi công hố ga thu nước mưa: 3 lưu ý riêng để tránh “ga không ăn nước”

Khi thi công hố ga đúc sẵn cho tuyến thu nước mưa, có 3 lưu ý riêng:

1. Đặt đúng điểm tụ thủy: không đặt theo cảm giác; rà dốc ngang/dốc dọc.
2. Miệng thu dễ vệ sinh: khu nhiều rác/lá cây nên tối ưu cấu hình để giảm nghẹt.
3. Có không gian lắng: nếu tuyến bùn cát nhiều, nên tính hố lắng để giảm tắc.

Nếu bỏ qua, bạn sẽ gặp tình trạng: mưa xong nước rút chậm, ga đầy bùn, và bị khiếu nại ngay trong mùa mưa đầu.

Bê Tông MQB (10+ năm): hỗ trợ thi công hố ga đúc sẵn theo tiến độ thực tế

Trong các dự án tại TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Vũng Tàu, Tây Ninh…, nhà thầu cần cấu kiện đồng bộ và hỗ trợ kỹ thuật để lắp nhanh nhưng vẫn đúng.

Bê Tông MQB hỗ trợ:

• Tư vấn phương án thi công hố ga đúc sẵn theo điều kiện nền và tải khai thác.
• Rà nhanh bản vẽ: cao độ, tim ống, cấu tạo đáy, vị trí hố ga thu nước mưa.
• Đồng bộ cấu kiện: đốt hố, cổ nâng, tấm đan bê tông hố ga, nắp hố ga bê tông theo BOQ.
• Chủ động kế hoạch giao hàng bám tiến độ, giảm rủi ro “đứt nhịp” thi công.

Cam kết trọng tâm: đúng cấu kiện – đúng thông số – đồng hành kỹ thuật để nghiệm thu nhanh.

Tóm tắt

Quy trình thi công hố ga đúc sẵn đúng cao độ không phải để “làm cho đẹp”, mà để tránh phát sinh: lún nứt quanh ga, thoát chậm do sai tim ống, và chậm nghiệm thu do tranh cãi hiện trường. Chỉ cần đội thi công bám 9 bước và checklist nghiệm thu, bạn sẽ giảm phần lớn rủi ro trong mùa mưa miền Nam.

Nếu bạn cần MQB hỗ trợ rà BOQ, shopdrawing hoặc đề xuất cấu hình hố ga thu nước/hố ga thu nước mưa phù hợp tuyến, hãy liên hệ để được tư vấn kỹ thuật.

Bài viết tham khảo

1. Kích thước hố ga thu nước: 7 tiêu chí chọn theo lưu lượng & mặt cắt đường
2. Chi tiết hố ga thu nước mưa: cấu tạo & lưu ý khi duyệt shopdrawing
3. 7 Tiêu Chí Chọn Vị Trí Đặt Bể Phốt Trên Mặt Bằng Hẹp

Thông Tin Liên Hệ

HOTLINE: 0906 39 18 63 – 0906 86 26 96 – 0915 296 896 (Zalo)
Máy bàn: 02862 789 955
Website: betongmqb.com | vlxdminhquan.com | khuonbetong.com
Email: minhquanmqb2023@gmail.com

FAQ

1) Thi công hố ga đúc sẵn cần kiểm soát gì trước tiên để không sai cao độ?
Điều quan trọng nhất là khóa FFL, cao độ đáy và cao độ tim ống trước khi đặt đốt. Nếu làm đúng, thi công hố ga đúc sẵn sẽ hạn chế việc “chế” tại hiện trường.

2) Vì sao hố ga thu nước mưa hay bị nghẹt nhanh sau khi bàn giao?
Thường do bùn cát nhiều, thiếu hố lắng và miệng thu khó vệ sinh. Khi thi công hố ga đúc sẵn, nên tính trước không gian lắng và cấu hình miệng thu phù hợp.

3) Có bắt buộc phải đổ bê tông lót khi thi công hố ga đúc sẵn không?
Trong đa số trường hợp, bê tông lót giúp tạo mặt phẳng và giảm lún lệch. Bỏ qua bước này dễ làm thi công hố ga đúc sẵn trượt cao độ sau một thời gian ngắn.

4) Lắp tấm đan bê tông hố ga cần lưu ý gì để không kênh nắp?
Cần đảm bảo gối tựa đủ rộng, bề mặt kê phẳng và kiểm tra cao độ ngay khi lắp. Đây là điểm then chốt trong thi công hố ga đúc sẵn để tránh nứt lún quanh miệng ga.

5) Hoàn trả mặt đường quanh hố ga sai thường gây hậu quả gì?
Dễ nứt lún, tạo “ổ gà” quanh nắp, gây mất an toàn và phải sửa lại. Vì vậy, thi công hố ga đúc sẵn phải đi kèm lấp–đầm theo lớp và hoàn trả đúng cấu trúc thiết kế.