THI CÔNG HỐ GA ĐÚC SẴN: 9 BƯỚC ĐÚNG CAO ĐỘ – KÍN NƯỚC – KHÔNG LÚN NỨT

Thi công hố ga đúc sẵn đang là lựa chọn phổ biến ở các dự án đô thị và KCN miền Nam vì áp lực tiến độ, rủi ro mưa lớn theo đợt và yêu cầu nghiệm thu nhanh. Tuy nhiên, nếu thi công hố ga đúc sẵn làm “nhanh mà ẩu”, sai cao độ hoặc xử lý mạch nối không kín, công trình sẽ gặp ngay các lỗi khó chịu: lún vòng quanh miệng ga, kênh nắp, thấm rò gây xói nền và nghẹt do cát bùn.

Bài viết này tổng hợp quy trình 9 bước theo góc nhìn kỹ sư công trình: từ định vị – đào hố – xử lý nền – cẩu lắp – đấu nối – chống thấm – lắp nắp/tấm đan – hoàn trả – nghiệm thu. Mục tiêu là giúp đội thi công và giám sát kiểm soát chất lượng ngay từ đầu, đặc biệt trong điều kiện thực tế tại TP.HCM, Long Thành (Đồng Nai), Bình Dương, Long An, Vũng Tàu, Tây Ninh.

Vì sao thi công hố ga đúc sẵn hay “vướng” nhất ở cao độ và mạch nối?

Trong thực địa, hố ga là điểm “giao nhau” của nhiều đội: thoát nước, nền đường, hoàn trả mặt đường, điện nước ngầm… Nên lỗi thường không nằm ở “cấu kiện”, mà nằm ở 3 điểm gãy:

• Cao độ miệng ga không bám FFL: gây đọng nước hoặc “treo” miệng thu, lâu ngày phá điểm tụ thủy.
• Mạch nối/cổ ống xử lý qua loa: nước rò xói nền, kéo theo lún và kênh nắp.
• Hoàn trả không đúng lớp/độ chặt: lún vòng quanh ga, nhất là tuyến xe tải/KCN.

Vì vậy, thi công hố ga đúc sẵn phải khóa quy trình và checklist, không thể làm theo thói quen.

Bảng dung sai kiểm tra nhanh khi lắp đặt hố ga đúc sẵn

Bảng dưới đây dùng để đội giám sát “soi” ngay tại hiện trường. Thông số là mức tham khảo thực hành (vẫn phải ưu tiên hồ sơ dự án/tiêu chuẩn nghiệm thu của chủ đầu tư).

Bảng 1 – Dung sai & điểm kiểm tra (tham khảo)

Hạng mục kiểm tra	Mục tiêu	Gợi ý kiểm tra tại hiện trường
Cao độ miệng ga so với FFL	Không đọng nước/không xóc	Đo cao độ 4 góc miệng trước khi hoàn trả
Độ phẳng gối tựa nắp/tấm đan	Không kênh, không lắc	Đặt thử nắp, kiểm tra độ “lắc”
Tim ống vào/ra	Không tạo bậc, không tụ bùn	Soi thước/ni vô tim, đối chiếu shopdrawing
Kín nước mạch nối/cổ ống	Không rò, không xói nền	Quan sát vữa/chất trám, thử nước nếu cần
Độ chặt hoàn trả quanh ga	Không lún vòng	Lấp theo lớp, đầm theo biện pháp

Khi thi công hố ga đúc sẵn, chỉ cần khóa 5 mục này là đã giảm phần lớn lỗi bảo hành.

9 bước thi công hố ga đúc sẵn đúng cao độ – kín nước – không lún nứt

Bước 1: Rà hồ sơ và “chốt” cao độ FFL, tim tuyến, vị trí ga

Trước khi đào, hãy rà: cao độ thiết kế, cao độ hoàn thiện, vị trí điểm tụ thủy (đối với hố ga thu nước mưa) và tim ống vào/ra. Với dự án miền Nam, bước này giúp tránh “sửa đi sửa lại” khi trời mưa hoặc khi các hạng mục khác chồng lấn.

Trong thực tế thi công hố ga đúc sẵn, nhiều phát sinh xảy ra vì đội hiện trường chưa “khóa” FFL từ đầu.

Bước 2: Định vị – giác móng – xác định phạm vi đào hố và mặt bằng cẩu lắp

Đúc sẵn thì cần cẩu/xe nâng. Vì vậy phải tính trước:

• vị trí đứng cẩu, bán kính thao tác
• đường vào/ra xe chở cấu kiện
• khoảng trống để thao tác đấu nối và chống thấm

Bước 3: Đào hố và xử lý nền đáy theo điều kiện đất thực tế

Đây là bước quyết định lún hay không. Đào xong phải xử lý đáy (đệm cát/đá, bê tông lót…) theo biện pháp. Ở khu đất yếu hoặc gần kênh rạch, nền đáy không ổn định sẽ khiến toàn bộ cụm hố ga “đi” theo thời gian.

Nếu bỏ qua bước này, thi công hố ga đúc sẵn sẽ nhanh gặp lún vòng quanh miệng.

Bước 4: Tạo lớp lót/bệ đặt và kiểm soát cao độ đáy đặt cấu kiện

Bệ đặt phải phẳng, đúng cao độ để khi hạ cấu kiện xuống không bị “chêm tạm”. Chêm tạm là nguồn gốc của sai cao độ và nghiêng lệch.

Bước 5: Cẩu hạ cấu kiện hố ga bê tông đúc sẵn và căn chỉnh tim – cao độ

Khi hạ:

• căn tim theo tuyến ống
• kiểm tra cao độ miệng (theo shopdrawing)
• kiểm tra độ thẳng đứng của thân ga

Đây là bước cần làm chậm và chắc. Vì một khi hoàn trả xong, sửa sẽ rất tốn.

Trong thi công hố ga đúc sẵn, “đúng ngay lúc hạ” rẻ hơn “sửa sau hoàn trả” rất nhiều.

Bước 6: Đấu nối ống – kiểm tra tim ống – tránh tạo bậc

Đấu nối phải đảm bảo:

• tim ống vào/ra đúng cao độ
• không tạo bậc trong lòng ga (tránh tụ bùn)
• hướng dòng hợp lý (đặc biệt khi là hố ga thu nước nhiều nhánh)

Nếu tuyến phục vụ hố thu nước thải, càng phải chú ý tránh tụ cặn gây mùi và nghẹt.

Bước 7: Xử lý mạch nối, cổ ống và chống thấm (khóa “kín nước”)

Nước rò sẽ xói nền, tạo lún, và làm hở mép nắp. Do đó phải xử lý mạch nối/cổ ống đúng biện pháp: làm sạch bề mặt, trám kín, hoàn thiện bề mặt trơn đều, kiểm tra lại trước khi lấp đất.

Đây là điểm “ăn tiền” của thi công hố ga đúc sẵn trong mùa mưa miền Nam.

Bước 8: Lắp tấm đan bê tông hố ga / nắp hố ga bê tông và kiểm soát gối tựa

Dù dùng tấm đan bê tông hố ga hay nắp hố ga bê tông, đều phải kiểm tra:

• gối tựa phẳng, đủ bề rộng
• nắp/tấm đan không kênh, không lắc
• cao độ miệng bám FFL

Khi thi công hố ga đúc sẵn, nhiều đội “vội” ở bước này, dẫn tới kênh nắp và lún vòng sau 1–3 tháng.

Bước 9: Hoàn trả theo lớp – đầm chặt – nghiệm thu bằng checklist

Hoàn trả phải làm theo lớp, đầm đúng biện pháp, đặc biệt quanh miệng ga. Sau đó nghiệm thu:

• cao độ miệng ga
• độ phẳng gối tựa/nắp
• tim ống vào/ra
• tình trạng kín mạch
• bề mặt hoàn trả không tạo vũng

Hoàn thành 9 bước này, thi công hố ga đúc sẵn mới thực sự đạt mục tiêu “nhanh nhưng bền”.

So sánh thi công hố ga đúc sẵn và xây tại chỗ trong điều kiện miền Nam

Bảng 2 – So sánh theo tiến độ và rủi ro mùa mưa

Tiêu chí	Hố ga đúc sẵn	Hố ga xây tại chỗ
Tiến độ lắp đặt	Nhanh (nếu mặt bằng cẩu thuận)	Phụ thuộc nhân công và thời tiết
Ổn định kích thước	Đồng bộ theo cấu kiện	Dễ sai số do thi công thủ công
Rủi ro mùa mưa	Thấp hơn (giảm thời gian “hở hố”)	Cao hơn (mưa làm gián đoạn nhiều công đoạn)
Điểm cần kiểm soát	Cao độ, mạch nối, hoàn trả	Chất lượng bê tông/vữa, bảo dưỡng, cao độ
Phù hợp	Đô thị/KCN cần nhanh	Tuyến nhỏ, ít áp lực tiến độ

Từ góc nhìn quản trị dự án, ưu thế lớn nhất của thi công hố ga đúc sẵn là giảm thời gian thi công tại chỗ và giảm rủi ro bị “kẹt” do thời tiết.

Các lỗi hay phát sinh khi thi công hố ga đúc sẵn và cách phòng ngừa

Dưới đây là các lỗi “lặp lại” mà nhà thầu gặp nhiều nhất:

• Sai cao độ miệng: phòng bằng đo cao độ 4 góc trước hoàn trả.
• Kênh nắp: phòng bằng kiểm tra gối tựa phẳng và đặt thử nắp/tấm đan.
• Rò mạch nối/cổ ống: phòng bằng quy trình làm sạch – trám kín – kiểm tra lại.
• Tụ bùn trong ga: phòng bằng chốt tim ống vào/ra và tránh tạo bậc.
• Lún vòng quanh ga: phòng bằng hoàn trả theo lớp và đầm đúng biện pháp.

Khi đội thi công dùng checklist, thi công hố ga đúc sẵn sẽ ổn định hơn rất nhiều so với làm theo kinh nghiệm cá nhân.

Bê Tông MQB (10+ năm): hỗ trợ thi công hố ga đúc sẵn theo “hệ” và bám tiến độ

Trong các dự án miền Nam, MQB tập trung hỗ trợ nhà thầu theo hướng “đúng kỹ thuật – đúng tiến độ – giảm phát sinh”:

• Tư vấn phương án thi công hố ga đúc sẵn phù hợp mặt bằng cẩu lắp, tuyến ống và kế hoạch hoàn trả.
• Gợi ý cấu hình hố ga đúc sẵn/hố ga bê tông đúc sẵn đồng bộ với nắp hố ga bê tông hoặc tấm đan bê tông hố ga theo vị trí chịu tải.
• Hỗ trợ rà shopdrawing: cao độ miệng, tim ống, mạch nối, gối tựa—những điểm phát sinh nhiều nhất.
• Chủ động kế hoạch giao cấu kiện theo phân đoạn, tránh “đứt nhịp” thi công.

Nếu bạn đang chạy tiến độ gấp trước mùa mưa hoặc cần nghiệm thu nhanh, việc chuẩn hóa quy trình thi công hố ga đúc sẵn sẽ giúp giảm chi phí cơ hội rất rõ.

Kết bài

Một hố ga bền không đến từ “cấu kiện tốt” בלבד, mà đến từ quy trình thi công hố ga đúc sẵn đúng 9 bước: chốt cao độ – xử lý nền – hạ cấu kiện chuẩn – đấu nối đúng tim – chống thấm kín – lắp nắp đúng gối tựa – hoàn trả theo lớp – nghiệm thu bằng checklist. Khi bạn làm đúng, công trình sẽ giảm kênh nắp, giảm lún vòng, giảm tụ bùn và giảm bảo hành sau bàn giao.

Để nhận tư vấn kỹ thuật theo điều kiện tuyến thực tế và kế hoạch giao hàng theo tiến độ, bạn có thể liên hệ MQB qua hotline bên dưới.

Bài viết tham khảo

1. Kích thước hố ga thu nước: 7 bước chọn đúng theo lưu lượng & mặt cắt đường
2. Chi tiết hố ga thu nước thải: 10 điểm “chốt” để duyệt shopdrawing & thi công đúng
3. Hố thu nước thải: 7 giải pháp chống mùi – chống trào – dễ bảo trì

Thông Tin Liên Hệ

HOTLINE: 0906 39 18 63 – 0906 86 26 96 – 0915 296 896 (Zalo)
Máy bàn: 02862 789 955
Website: betongmqb.com | vlxdminhquan.com | khuonbetong.com
Email: minhquanmqb2023@gmail.com

FAQ

1) Thi công hố ga đúc sẵn có cần kiểm tra cao độ nhiều lần không?
Có. Nên đo cao độ khi chốt bệ đặt, sau khi hạ cấu kiện và trước khi hoàn trả. Làm vậy giúp thi công hố ga đúc sẵn tránh đọng nước hoặc kênh nắp sau bàn giao.

2) Lỗi nào khiến thi công hố ga đúc sẵn hay bị lún vòng quanh miệng?
Phổ biến nhất là nền đáy xử lý chưa đạt và hoàn trả không theo lớp/độ chặt. Kiểm soát tốt 2 khâu này sẽ giúp thi công hố ga đúc sẵn giảm lún rất rõ.

3) Khi thi công hố ga đúc sẵn, vì sao nắp hay bị kênh dù mới lắp?
Thường do gối tựa không phẳng hoặc kê chèn tạm. Muốn ổn định, thi công hố ga đúc sẵn phải khóa gối tựa phẳng và đặt thử nắp/tấm đan trước hoàn trả.

4) Thi công hố ga đúc sẵn trong mùa mưa miền Nam cần ưu tiên điểm gì?
Ưu tiên chống thấm mạch nối/cổ ống và rút ngắn thời gian “hở hố”, đồng thời hoàn trả nhanh theo biện pháp. Đây là cách thi công hố ga đúc sẵn hạn chế xói nền và phát sinh.

5) Có nên dùng thi công hố ga đúc sẵn cho hố ga thu nước mưa và hố thu nước thải không?
Có thể, nếu dự án cần tiến độ nhanh và muốn đồng bộ cấu kiện. Quan trọng là chọn đúng cấu hình theo chức năng, và chuẩn hóa quy trình thi công hố ga đúc sẵn để đảm bảo kín nước và dễ bảo trì.